Stuur op output en hou de lijnen kort
Leidinggeven is vooral anders sturen en waarschijnlijk ook minder sturen. Maar het is moeilijk om je handen op de rug te houden als je ziet dat het beter kan. Toch is dat noodzakelijk.
Traditioneel leidinggeven
Leidinggevenden in het MKB zijn harde werkers. Vaak zijn zij als leidinggevende meegegroeid met het bedrijf. Het bedrijf groeide, het aantal medewerkers groeide en de werkbelasting groeide. Wat houdt dat leidinggeven in? Traditioneel is de taak van de leidinggevende om de taken te verdelen en op elkaar af te stemmen en om de werkzaamheden te controleren. Met andere woorden: u zit er bovenop. Bij twee of drie medewerkers valt dat nog te doen. Maar al gauw wordt dat te veel. En het hoeft tegenwoordig meestal ook niet. Vaak zijn je medewerkers goed opgeleid en voelen zij zich wel degelijk verantwoordelijk voor hun werk. Geef hen ruimte en vertrouwen. Stel uitdagende doelen, coach en informeer hen over de ontwikkelingen binnen het bedrijf.
Stimuleer door een uitdagend doel
Voor veel mensen is uitdaging in het werk de beste stimulans. Een slimme leidinggevende speelt daar op in. Een belangrijke taak van de leidinggevende is het formuleren van doelen. Natuurlijk doet je dat in overleg met medewerkers maar uiteindelijk ‘zet jij de targets’. Mik dan niet te laag, maar blijf wel realistisch. Natuurlijk bestaat de kans dat een uitdagende doel niet gehaald wordt. Maar het levert vaak een beter resultaat op dan een te lage doelstelling. Medewerkers en teams zetten vaak alles op alles om een doel te bereiken. Overigens betekent dit wel dat als het mis gaat, je niet meteen met scherp schiet. Fouten maken moet mogen, mits mensen er lering uit trekken.
Geef leiding als een coach
Je kent ze wel, die voetbalcoaches die het liefst het veld op zouden rennen om het zelf te doen. Misschien dat het team dan wel wint maar het is de vraag of ze de volgende keer niet opnieuw dezelfde fouten maken. Om slimmer te leren werken moeten mensen meer de vrije hand krijgen. Jouw bijdrage als leidinggevende is tweeledig: je steunt en stelt vragen. Je steunt de medewerkers of het team bij de nieuwe uitdagingen waarvoor ze staan. Je helpt, faciliteert en zorgt voor rugdekking. Maar je stelt ook vragen: is dit wat je wilde bereiken, kan het anders, kan het slimmer? Zo help je jouw medewerkers zich voortdurend te ontwikkelen.
Stuur op output
Deze stijl van leidinggeven werkt het best als je stuurt op output. We zien steeds vaker dat medewerkers en leidinggevenden resultaatafspraken maken in plaats van procesafspraken. Met procesafspraken bedoelen we afspraken over hoe het werk wordt verricht. Dat is meestal niet zo interessant. Bovendien kun je dat toch niet controleren en heb je wel wat beters te doen. Slim werken betekent ook: ga uit van het goede in de mens. Vrijwel alle medewerkers willen namelijk gewoon graag goed presteren.
Houd medewerkers op de hoogte
Het is belangrijk om medewerkers op de hoogte te houden en te betrekken bij de ontwikkelingen in je bedrijf. TNO heeft onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van reorganisaties bij bedrijven.
Bij de ene groep bedrijven (groep A) kwam het slechte nieuws van het ontslag erg onverwacht. Bij de andere groep bedrijven (groep B) had de leiding al veel eerder aan de bel getrokken. Medewerkers van groep A hadden beduidend meer gezondheidsproblemen dan medewerkers van groep B. Dat gold voor de mensen die werden ontslagen én voor de mensen die ‘mochten’ blijven. In die bedrijven informeerde de leiding medewerkers regelmatig over de stand van zaken. Ook toen er nog niemand moest worden ontslagen. Dat zorgde voor een sfeer van saamhorigheid, een gevoel van: ‘We staan samen voor deze klus.’ Toen het eenmaal duidelijk was dat er mensen gedwongen moesten worden ontslagen, werd dit sneller geaccepteerd en waren de blijvers ook geruster. Bij de bedrijven uit groep A wisten ook de blijvers niet waar ze aan toe waren Immers: zo’n verrassing kan zomaar nog een keer gebeuren.
Het gaat om elkaar serieus nemen. Praten hoort daar bij maar luisteren ook. En vooral: hier ook naar handelen. In goede tijden en in slechte tijden. Eerlijkheid wordt gewaardeerd. Je medewerkers lopen niet zomaar weg.
Wat vraagt dit van de leidinggevende?
Je begrijpt dat deze stijl van leidinggeven alleen mogelijk is als de leidinggevende aanwezig is en zich niet verschanst in een kantoor. Hoe korter de lijnen binnen een bedrijf zijn, hoe makkelijker dat is. Dat is een groot voordeel van het MKB boven grotere bedrijven. Benut dat voordeel.
Je zult minder tijd besteden aan het geven van opdrachten en het controleren van de resultaten. Maar je zult meer luisteren, praten, vertellen. Zo investeer je in je medewerkers. Dat kost tijd. Maar het helpt je als je slimmer wilt werken en het innovatievermogen van je bedrijf wilt versterken.
Kortom
Controleer de resultaten en niet het proces. Stel uitdagende doelen, coach en steun je medewerkers en maak afspraken over wat er klaar is als het klaar is. Houd medewerkers op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen, óók als dat minder goed nieuws is. Zo kun je investeren in slimmer werken.